Co zobaczyć w Toskanii, jeśli masz tydzień lub dwa? Na pierwszy wyjazd wybierz Sienę, krajobrazy Val d’Orcia, średniowieczne Massa Marittima i wyspę Elbę, a do tego zostaw kilka dni na plaże Maremmy. Florencję i Pizę łatwo dołożyć jako osobne, dłuższe wycieczki. Najmniej czasu w samochodzie spędzisz wtedy, gdy zamieszkasz na wybrzeżu, w okolicach Folloniki, i stamtąd będziesz ruszać w głąb regionu.
Toskania leży w środkowych Włoszech, między Apeninami a Morzem Tyrreńskim. Jej północ to wielkie miasta sztuki, a południe, czyli Maremma, to wzgórza z kamiennymi miasteczkami, lasy pinii i długie piaszczyste plaże. Poniżej przechodzimy przez obie części regionu i pokazujemy, co da się zobaczyć w jeden dzień z bazy nad morzem.
Toskania: co zobaczyć i jak to ułożyć w jeden wyjazd
Toskania jest za duża, żeby zobaczyć ją bez planu. Najlepiej wybrać jedną bazę na cały pobyt i z niej robić wycieczki, zamiast co dwa dni zmieniać hotel.
Region dzieli się z grubsza na trzy części. Północ to Florencja, Piza, Lukka i wzgórza Chianti. Środek to Siena i Val d’Orcia. Południowy zachód, czyli Maremma razem z Wybrzeżem Etruskim, to morze, parki przyrody i miasteczka, do których turyści docierają rzadziej. Jeśli jedziesz latem, a chcesz łączyć zwiedzanie z kąpielą, baza nad morzem w Maremmie sprawdza się najlepiej. Rano jedziesz do Sieny albo do Massa Marittima, a późnym popołudniem jesteś z powrotem na plaży.
Taką bazą może być The Sense Experience Resort 4* w Follonice. Hotel stoi w sosnowym lesie nad Zatoką Follonica, przy plaży Torre Mozza, a z prywatnej plaży widać Elbę. Samochód jest tu najwygodniejszy, bo pociągi dobrze łączą duże miasta, ale do miasteczek na wzgórzach i do winnic nie dojeżdżają.
Przy planowaniu dnia przyjmij prostą zasadę: jedno większe miejsce plus coś po drodze. Siena i Monteriggioni, Massa Marittima i wieczór w Follonice, Pienza i Bagno Vignoni. Toskańskie drogi lokalne są kręte, więc 80 km na mapie często oznacza ponad godzinę jazdy.
Siena i Florencja: miasta, które warto zobaczyć na pierwszym wyjeździe
Siena to najlepszy wybór na jednodniową wycieczkę z wybrzeża Maremmy: jest bliżej niż Florencja, a da się ją obejść pieszo w jeden dzień. Florencja wymaga więcej czasu i lepiej poświęcić jej cały, osobny dzień.
Siena
Sercem Sieny jest Piazza del Campo, plac w kształcie muszli opadający w stronę Palazzo Pubblico i wieży Torre del Mangia. Kilka minut spacerem dalej stoi katedra w biało-czarne pasy z posadzką z marmurowych intarsji i Biblioteką Piccolominich. Historyczne centrum miasta jest wpisane na listę UNESCO. Dwa razy w roku, latem, na Piazza del Campo odbywa się Palio, wyścig konny dzielnic (contrade). W te dni miasto jest zatłoczone, więc jeśli nie jedziesz specjalnie na Palio, wybierz inny termin.
Na Sienę zaplanuj cały dzień. W drodze powrotnej możesz zatrzymać się w Monteriggioni, małym miasteczku otoczonym kompletnym pierścieniem średniowiecznych murów z basztami.
Florencja
Florencja to stolica regionu i miasto Medyceuszy: katedra Santa Maria del Fiore z kopułą Brunelleschiego, baptysterium, kampanila Giotta, Galeria Uffizi, Ponte Vecchio i Palazzo Pitti. Zabytków jest tyle, że jeden dzień wystarczy tylko na najważniejsze punkty. Do najpopularniejszych muzeów bilety najlepiej kupić z wyprzedzeniem. Z wybrzeża Maremmy to najdalsza z opisanych tu wycieczek, więc wyjedź wcześnie rano.
Piza, Lukka i San Gimignano
Piza z Placem Cudów (krzywa wieża, katedra, baptysterium) leży na północy regionu i dobrze łączy się z przylotem albo wylotem z tamtejszego lotniska. Lukka ma kompletne mury renesansowe, po których można spacerować i jeździć rowerem. San Gimignano, nazywane średniowiecznym Manhattanem, ma kilkanaście zachowanych wież rodowych i jest wpisane na listę UNESCO. Z Folloniki do San Gimignano dojedziesz w podobnym czasie co do Sieny, więc te dwa miasta można rozdzielić na dwa różne dni.
Val d’Orcia: krajobraz z pocztówek i miasteczka na wzgórzach
Val d’Orcia to dolina na południe od Sieny, znana z łagodnych wzgórz, alei cyprysów i kamiennych miasteczek. Cały krajobraz jest wpisany na listę UNESCO. Na jeden dzień wybierz dwa albo trzy miasteczka, zamiast próbować zobaczyć wszystkie.
- Pienza to renesansowe „miasto idealne”, przebudowane w XV wieku z woli papieża Piusa II. Z murów otwiera się widok na całą dolinę. Miasteczko słynie z sera pecorino.
- Montalcino to miasteczko z twierdzą na szczycie wzgórza i stolica wina Brunello di Montalcino. Wokół są winnice, w których można umówić degustację.
- Bagno Vignoni ma zamiast rynku basen z ciepłą wodą termalną, otoczony kamiennymi domami. To krótki, ale bardzo charakterystyczny przystanek.
- San Quirico d’Orcia leży w środku doliny i ma ogród Horti Leonini. W okolicy jest kaplica Vitaleta, jeden z najczęściej fotografowanych widoków Toskanii.
- Montepulciano stoi tuż za granicą doliny, na wysokim grzbiecie. Słynie z wina Vino Nobile i stromych uliczek.
Z wybrzeża Maremmy Val d’Orcia to wycieczka na cały dzień. Wiosną, gdy pola są zielone, i jesienią, w czasie winobrania, krajobraz jest najciekawszy. Latem w południe bywa tu bardzo gorąco, więc najlepsze światło do zdjęć łapiesz rano i przed zachodem słońca.
Maremma: Toskania, jakiej nie znacie
Maremma to południowo-zachodnia część Toskanii, głównie prowincja Grosseto. Turystów jest tu mniej niż w Chianti czy we Florencji, a obok morza masz parki przyrody, gorące źródła i miasteczka etruskie. To dobry kierunek, jeśli szukasz w Toskanii atrakcji przyrodniczych i spokojniejszego rytmu.
Massa Marittima
Massa Marittima to najbliższe Folloniki miasteczko na wzgórzu i dobry cel na pół dnia. Na głównym placu, Piazza Garibaldi, stoi romańska katedra San Cerbone, a z górnej części miasta, z wieży Torre del Candeliere, widać okoliczne wzgórza aż po morze. Miasto rozwijało się dzięki kopalniom w Colline Metallifere, czyli Wzgórzach Metalonośnych, i ten górniczy rozdział historii pokazuje miejscowe muzeum. Najprzyjemniej przyjechać tu późnym popołudniem, zjeść kolację w centrum i wrócić nad morze.
Pitigliano i Saturnia
Pitigliano zbudowano na tufowej skale, a domy wyglądają, jakby wyrastały prosto z urwiska. Przez wieki mieszkała tu duża społeczność żydowska, stąd przydomek „Mała Jerozolima” i zachowana synagoga. Niedaleko leży Saturnia z kaskadami Cascate del Mulino, gdzie ciepła woda siarkowa spływa po wapiennych tarasach. Te dwa miejsca łatwo połączyć w jedną wycieczkę na cały dzień, bo dzieli je kilkanaście kilometrów.
Park Maremmy i Castiglione della Pescaia
Park Regionalny Maremmy obejmuje wzgórza Monti dell’Uccellina, sosnowe lasy i dzikie plaże, do których dochodzi się szlakami. Bliżej Folloniki leży Castiglione della Pescaia, miasteczko rybackie z zamkiem nad portem. W połowie drogi jest rezerwat Bandite di Scarlino z zatoczką Cala Violina. Wjazd na tę plażę w sezonie bywa ograniczony, więc przed wyjazdem sprawdź aktualne zasady.
Elba i Wybrzeże Etruskie: wycieczki z bazy nad morzem
Elba to największa wyspa Archipelagu Toskańskiego, a promy płyną na nią z Piombino, położonego niedaleko Folloniki. Na wyspę wystarczy jeden pełny dzień, choć można też zostać na noc. Z plaży Torre Mozza Elbę widać w pogodny dzień na horyzoncie.
Na Elbie warto zobaczyć:
- Portoferraio, główne miasto wyspy z fortyfikacjami Medyceuszy i Villą dei Mulini, rezydencją Napoleona z czasu jego wygnania w latach 1814–1815;
- Villę San Martino, letnią rezydencję Napoleona na wzgórzach za Portoferraio;
- Monte Capanne, najwyższy szczyt wyspy (1019 m n.p.m.), z którego w dobrą pogodę widać Korsykę i wybrzeże Toskanii;
- Marciana i Capoliveri, kamienne miasteczka na wzgórzach;
- plaże z jasnym piaskiem i żwirem, rozrzucone wokół całego wybrzeża wyspy.
Najwygodniej zabrać samochód na prom albo wynająć skuter na miejscu, bo atrakcje wyspy są od siebie oddalone.
Na północ od Folloniki ciągnie się Wybrzeże Etruskie (Costa degli Etruschi). Najciekawsze miejsce to Populonia, jedyne etruskie miasto zbudowane bezpośrednio nad morzem, z nekropolią nad zatoką Baratti. Etruskowie wytapiali tu żelazo z rudy przywożonej z Elby. Kawałek dalej leży Bolgheri, wioska z kilkukilometrową aleją cyprysów i winnicami, w których powstają cenione wina regionu. Oba miejsca to wycieczki na pół dnia, dobre na popołudnie po plaży.
Najważniejsze atrakcje Toskanii: tabela czasów z wybrzeża Maremmy
Poniższa tabela zbiera najważniejsze atrakcje Toskanii z orientacyjną odległością od Folloniki. To dobra ściąga, gdy na mapie atrakcji wybierasz, gdzie pojechać w konkretny dzień. Odległości są przybliżone i zależą od trasy.
| Miejsce | Co zobaczyć | Ile czasu | Odległość od Folloniki (ok., samochodem) |
|---|---|---|---|
| Massa Marittima | katedra San Cerbone, Piazza Garibaldi, Torre del Candeliere | pół dnia | 20 km, 30 min |
| Cala Violina, Bandite di Scarlino | zatoczka w rezerwacie, szlaki w lesie | pół dnia | 15 km, 25 min |
| Populonia i zatoka Baratti | nekropolia etruska, plaża | pół dnia | 30 km, 35 min |
| Piombino (prom na Elbę) | port, punkt widokowy Piazza Bovio | dojazd do promu | 25 km, 30 min |
| Elba | Portoferraio, Villa dei Mulini, Monte Capanne | cały dzień | 25 km do portu + ok. 1 h promem |
| Castiglione della Pescaia | zamek, port rybacki, plaże | pół dnia | 25 km, 30 min |
| Bolgheri | aleja cyprysów, winnice | pół dnia | 55 km, 45 min |
| Park Maremmy (Alberese) | szlaki, dzikie plaże | cały dzień | 65 km, 55 min |
| Siena | Piazza del Campo, katedra | cały dzień | 85 km, 1 h 15 min |
| San Gimignano | wieże, Piazza della Cisterna | pół dnia lub cały dzień | 95 km, 1 h 30 min |
| Montalcino i Bagno Vignoni | twierdza, winnice, basen termalny | cały dzień | 100 km, 1 h 30 min |
| Pienza | renesansowe centrum, widok na Val d’Orcia | cały dzień | 125 km, 1 h 50 min |
| Saturnia i Pitigliano | kaskady termalne, miasto na tufie | cały dzień | 100 km, 1 h 30 min |
| Piza | Plac Cudów, krzywa wieża | cały dzień | 135 km, 1 h 40 min |
| Florencja | katedra, Uffizi, Ponte Vecchio | cały dzień | 150 km, 2 h |
Plan zwiedzania Toskanii na tydzień z bazą w Follonice
Na tydzień w Toskanii wystarczą trzy, cztery wycieczki, przeplatane dniami na plaży. Taki rytm sprawdza się szczególnie latem, gdy w południe w miastach jest bardzo gorąco.
Przykładowy plan:
- Dzień 1: przyjazd, plaża Torre Mozza, wieczorny spacer po promenadzie w Follonice.
- Dzień 2: Siena, w drodze powrotnej Monteriggioni.
- Dzień 3: plaża rano, po południu Massa Marittima i kolacja w miasteczku.
- Dzień 4: Elba: prom z Piombino, Portoferraio, rezydencje Napoleona, kąpiel na jednej z plaż wyspy.
- Dzień 5: dzień w hotelu albo Cala Violina i Castiglione della Pescaia.
- Dzień 6: Val d’Orcia: Montalcino, Bagno Vignoni i Pienza.
- Dzień 7: Populonia i zatoka Baratti, a przy dłuższym pobycie Saturnia z Pitigliano albo Florencja.
Jeśli masz tylko kilka dni, wybierz Sienę, Massa Marittima i Elbę. Gdy zostajesz na dwa tygodnie, dołóż Florencję, San Gimignano, Park Maremmy i drugi dzień w Val d’Orcia.
Kiedy jechać do Toskanii i jak się poruszać
Najlepsze miesiące na zwiedzanie Toskanii to maj, czerwiec, wrzesień i październik. Wtedy jest ciepło, ale nie upalnie, a w miastach jest mniej ludzi niż w lipcu i sierpniu. Lipiec i sierpień to najlepszy czas na plażę, a zwiedzanie lepiej planować wtedy na rano i późne popołudnie.
Najbliższe lotniska to Piza i Florencja. Z Pizy do Folloniki jedziesz drogą wzdłuż wybrzeża, przez Livorno. Na miejscu przyda się samochód, bo autobusy do miasteczek na wzgórzach kursują rzadko. Hotel The Sense Experience Resort pomaga w zorganizowaniu transferu z lotniska (za dodatkową opłatą). W centrach wielu toskańskich miasteczek obowiązują strefy ograniczonego ruchu (ZTL), więc samochód zostaw na parkingu przed murami.
Najczęstsze pytania
Gdzie leży Toskania?
Toskania leży w środkowych Włoszech, nad Morzem Tyrreńskim. Graniczy z Ligurią, Emilią-Romanią, Umbrią, Marche i Lacjum. Stolicą regionu jest Florencja, a do Toskanii należy też Archipelag Toskański z Elbą. Najbliższe lotniska dla turystów z Polski to Piza i Florencja.
Co zwiedzić w Toskanii w tydzień?
W tydzień zobaczysz Sienę, Val d’Orcia z Pienzą i Montalcino, Massa Marittima oraz Elbę, a do tego zostanie czas na plażę. Najwygodniej zamieszkać w jednym miejscu, na przykład na wybrzeżu Maremmy w okolicach Folloniki, i robić wycieczki na cały lub pół dnia. Florencję dołóż jako osobny dzień, bo jest najdalej od wybrzeża Maremmy.
Toskania: gdzie jechać, żeby połączyć zwiedzanie z morzem?
Najlepiej sprawdza się wybrzeże Maremmy, czyli okolice Folloniki, Castiglione della Pescaia i Piombino. Masz tu piaszczyste plaże, a jednocześnie Siena, Massa Marittima i prom na Elbę są w zasięgu jednodniowej wycieczki. Północne wybrzeże jest bliżej Pizy, ale dalej od Val d’Orcia i Sieny.
Czy warto jechać do Toskanii w maju?
Tak, maj to jeden z najlepszych miesięcy na zwiedzanie Toskanii. Wzgórza Val d’Orcia są wtedy zielone, w miastach jest mniej turystów niż latem, a temperatury sprzyjają całodniowym wycieczkom. Morze jest jeszcze chłodne, więc kąpiel bywa krótka, ale spacery po plaży i baseny hotelowe są do dyspozycji.
Co koniecznie trzeba zobaczyć w Toskanii?
Na pierwszy wyjazd to Siena z Piazza del Campo, Florencja z katedrą i Uffizi, krajobraz Val d’Orcia z Pienzą oraz San Gimignano. Jeśli wolisz mniej zatłoczone miejsca, dodaj Massa Marittima, Pitigliano, gorące źródła w Saturnii i Elbę. Wybrzeże Maremmy dokłada do tej listy plaże i parki przyrody.
Podsumowanie
Toskania to nie tylko Florencja. Na pierwszy wyjazd połącz Sienę i Val d’Orcia z mniej znaną Maremmą: Massa Marittima, Pitigliano, Saturnią i Elbą. Z bazą na wybrzeżu Maremmy każdy z tych celów jest w zasięgu jednodniowej wycieczki, a po zwiedzaniu wracasz nad morze.
Jeśli szukasz takiego miejsca, sprawdź The Sense Experience Resort w Follonice: hotel z prywatną plażą przy Torre Mozza, podgrzewanym basenem i widokiem na Elbę. Pozostałe propozycje znajdziesz na liście hoteli w Toskanii. Doradzimy termin, pokój i dojazd. Jeśli rozważasz też inną wyspę na Morzu Tyrreńskim, przeczytaj, co warto zobaczyć na Sardynii i jak zaplanować wakacje na Korsyce.
